Фёдар Піскуноў

Аўторак, 22 траўня 2012 г. Аляксей Яскевіч
Раздзел: Асобы
Праглядаў: 6313

Праект "ВСБМ"

Праект "Парадыгма"

Праект "Літара"

Публікацыі Ф. А. Піскунова

Фёдар Антонавіч Піскуноў (12.1.1950 — 5.4.2013) - беларускі лінгвіст, вядомы сваёй працай ў галіне камп’ютарнай лексікаграфіі, прыкладной марфалогіі і ўніфікацыі беларускага правапісу.

На чале групы супрацоўнікаў стварыў першую прафесійную праграму праверкі беларускай арфаграфіі “Літара” для Microsoft Office 2000 – 2003 і перадаў ў вольнае карыстанне http://pravapis.tut.by (2004 г.). Упершыню ў беларускай лінгвістыцы апісаў поўную марфалагічную класіфікацыю парадыгмаў беларускага дзеяслова (Роднае слова, №10/2008) і назоўніка (Роднае слова, №8/2011), на аснове якіх стварыў электронны слоўнік “Парадыгма” аб'ёмам звыш 134 тысяч лексем. Прэзентацыя і перадача ў вольнае карыстанне (http://pravapis.tut.by) адбылася ў 2010 г.

На працягу двух апошніх дзесяцігоддзяў самастойна распрацоўваў электронную базу дадзеных беларускай мовы. Вынікам гэтай працы стаў выпуск у свет у 2012 г. Вялікага слоўніка беларускай мовы (аб’ём рэестра каля 223 тыс. слоў), першага ў беларускай лексікаграфіі арфаграфічна-граматычнага слоўніка.

Многія назіранні і меркаванні, якія ўзніклі падчас сістэматызавання фактаў марфалогіі і арфаграфіі, адлюстраваныя ў шэрагу публікацый, змешчаных у часопісе "Роднае слова". У канцэнтраваным выглядзе погляды Фёдара Піскунова аб стане беларускай мовы і надзённых задачах для яе адраджэння змешчаны ў аўтарскай прадмове да Вялікага слоўніка беларускай мовы.

Фёдар Піскуноў атрымаў дыплом хіміка (БДУ, 1971) і далей працаваў у тэхнічнай галіне: з'яўляўся навуковым супрацоўнікам Інстытута электронікі НАН Беларусі, з 2008 – 2010 навуковым супрацоўнікам Фізічна-тэхнічнага інстытута НАН Беларусі.

Фёдар Піскуноў лічыў, што "зварот да прадстаўнічых моўных БД – гэта эфектыўны шлях выяўлення тэндэнцый напісання, што паслужыць асновай для фармулявання прапаноў па ўдакладненні або змене правапісных нормаў" (гл. арт. “Правапіс спалучэнняў еа/эа, ея/эя”). Ён быў упэўнены ў "непрымальнасці пашырэння паняцця “нарматыўнасць” за межы чыста правапісных фактаў мовы" (гл. арт. “Арфаграфічны слоўнік беларускай мовы: межы нарматыўнасці”). У дачыненні да стандартызацыі мовы аб'ектам крытыкі сп. Піскунова з'яўляюцца "шабланізацыя падыходаў і кіраванне “літарай”, а не “духам” прадпісанняў, непераадольнае і пакуль пашыранае ўяўленне “няма слова ў слоўніку – няма ў мове" (гл. арт. “Правапіс О ў складаных словах”).

Праекты

2012 — "Вялікі слоўнік беларускай мовы"

Піскуноў, Ф. А. Вялікі слоўнік беларускай мовы : арфаграфія, акцэнтуацыя, парадыгматыка (каля 223 000 слоў) / Ф. А. Піскуноў. – Мінск : Тэхналогія, 2012. – ХVІ + 1208 с.

(Рэцэнзія)Пацюпа, Юрась. Дзве галавы добра, а адна лепш... Да выхаду ў свет “Вялікага слоўніка беларускай мовы” Дзеяслоў, 2012, №3, с. 330-333;

(Рэцэнзія)Цыхун, Генадзь. Новы слоўнік і старая праблема нормы. Маладосць, 2012, №7, с. 72-73.

“Краязнаўчая газета” (справаздача з прэзентацыі слоўніка)

“Веды” (справаздача з прэзентацыі слоўніка “Парадыгма”)

(Рэцэнзія) Прыгодзіч, Мікалай НОВЫ СЛОЎНІК БЕЛАРУСКАЙ МОВЫ. – Роднае слова. – №4. - 2012. – С. 51-52.

Піскуноў, Фёдар. Вялікі слоўнік беларускай мовы

Што ў файле?

"ВСБМ" у СМІ

"Наша ніва": Выходзіць «Вялікі слоўнік беларускай мовы» на 223 000 словаў

svaboda.org: Фёдар Піскуноў прэзэнтаваў “Вялікі слоўнік беларускай мовы”

tut.by, 15.05.2012 Выходзіць "Вялікі слоўнік беларускай мовы" на 223 тысячы словаў

(пераклад на рас.)

Часопіс "Роднае слова", 16 мая

разгарнуць схаваны тэкст


2009 — "Парадыгма"

"Наша Ніва", 23 лiпеня 2009

разгарнуць схаваны тэкст

Газета "Звязда", 21 лiпеня 2009 года, № 133 (26491)

разгарнуць схаваны тэкст

Газета "Культура"

разгарнуць схаваны тэкст

generation.by: Office мяняе «Парадыгму»


2004 — праграма праверкі правапісу "Літара"

Свабода. 14 траўня 2004

разгарнуць схаваны тэкст

Перадрук са "Свабоды": Дзедзіч. Чэрвень 2004. № 4 (29). С. 2.

Газета "Звязда", 22 мая 2004 г., № 126 (25139)

разгарнуць схаваны тэкст

БелаПАН, 14 Мая 2004

разгарнуць схаваны тэкст

naviny.by, 15.05.2004

разгарнуць схаваны тэкст

Компьютерные вести. №21, 2004 год.

разгарнуць схаваны тэкст

Компьютерные вести. №28, 2004 год

разгарнуць схаваны тэкст


Публікацыі

Піскуноў, Фёдар. Правапіс спалучэнняў ЕА/ЭА, УЯ/ЭЯ. Спроба камп'ютарна-лінгвістычнага аналізу. – Роднае слова. – 2006.– №1. – С. 31—32.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Класіфікацыя дзеясловаў. Камп’ютэрна-лінгвістычны падыход. – Роднае слова. – 2008. – №10.– С. 61—65.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Дуба ці дубу? Яшчэ раз пра формы роднага склону назоўнікаў мужчынскага роду ў святле камп'ютэрна-лінгвістычнага аналізу. – Роднае слова. – 2010. – №1.– С. 40—47.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Спалучэнне галосных у запазычаных словах: ІЯ (ЫЯ), ІЕ (ЫЕ) ці ІА (ЫА), ІЭ (ЫЭ). – Роднае слова. – 2010. – №5. – С. 55—56.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Два гарады ці два горады. Лічэбнікі два, тры, чатыры ў колькасна-іменных спалучэннях. – Роднае слова. – 2010.– №6. – С. 51—53.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Арфаграфічны слоўнік беларускай мовы: межы нарматыўнасці. Роднае слова. – 2010. – №7.– С. 52—55.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Гендарная роўнасць і граматычная схема. Да пытання суфіксальнай тыпізацыі назоўнікаў агульнага роду. Роднае слова. – 2010. – №11. – С. 44—49.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. След ваўчышчы ці ваўчышча? Назоўнікі мужчынскага роду з суфіксамі -ішч-а (-ышч-а), -іск-а (-ыск-а). – Роднае слова. – 2011. – №5. – С. 35—40.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Класіфікацыя назоўнікаў субстантыўнага скланення. Камп’ютарна-лінгвістычны падыход. Роднае слова. – 2011. – №8. – С. 31—35.

разгарнуць схаваны тэкст

Піскуноў, Фёдар. Правапіс О ў складаных словах: з досведу распрацоўкі электроннай базы беларускай мовы. – Роднае слова. – 2012. – №2. – С. 31—35.

разгарнуць схаваны тэкст

Спадабаўся допіс? Атрымлівайце абвяшчэнні пра новы матэрыял праз RSS Philology.BYRSS або RSS Philology.BYEmail!
Нравится