беларуская мова

Прэзентацыя «Тлумачальнага слоўніка беларускай літаратурнай мовы» (Мінск, 22.II.2017)

Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа і Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі запрашаюць на прэзентацыю выдання «Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы».

Чытаць далей →

«Мова ў адукацыі, навуцы, заканадаўстве» (Мінск, 21.II.2017)

21 лютага ў Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа (Мінск, вул. Сурганава, 1, корп. 2) адбудзецца круглы стол, прысвечаны Міжнароднаму дню роднай мовы.

Да абмеркавання прапануецца наступнае кола праблем:

– сучасныя дасягненні і актуальныя пытанні функцыянавання беларускай мовы ва ўмовах дзяржаўнага білінгвізму;

– роля акадэмічнай навукі ў забеспячэнні патрэб моўнай практыкі ў краіне;

– магчымасці і перспектывы выкарыстання беларускай мовы як рэальнага сродку стасункаў у адукацыйнай, навуковай, заканадаўчай і іншых сферах грамадскага жыцця;

– традыцыйнае і наватарскае ў вырашэнні моўнага пытання ў Беларусі: асэнсаванне пазітыўнага вопыту;

– нацыянальныя мовы ў сучасным свеце як сродак захавання культурнай адметнасці і нацыянальнай ідэнтычнасці;

– мова навукі і адукацыі як неабходны элемент фарміравання нацыянальнай ментальнасці;

– нацыянальная мова і нацыянальная ідэя беларусаў.

Да ўдзелу ў круглым стале запрошаны прадстаўнікі органаў дзяржаўнага кіравання Рэспублікі Беларусь, дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, вядучыя вучоныя розных галін навукі, педагагічныя работнікі, журналісты, аматары роднага слова.

Пачатак у 15:00, аўд. 302 (3-ці паверх).

Прэзентацыя выдання «Лінгвістычны мікраатлас Тураўшчыны»

24 лістапада (чацвер) у 14:00 у Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Якуба Коласа НАН Беларусі (Мінск, вул. Сурганава, 15, першы паверх, пакой 110) адбудзецца прэзентацыя выдання «Лінгвістычны мікраатлас Тураўшчыны». У мерапрыемстве возьмуць удзел супрацоўнікі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа, выкладчыкі ВНУ, прадстаўнікі навуковай і творчай грамадскасці краіны.

Чытаць далей →

«Беларуская граматыка: ад Браніслава Тарашкевіча да сучаснасці» (Мінск, 19–20.І.2017)

Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, філіял «Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа» запрашаюць прыняць удзел у Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Беларуская граматыка: ад Браніслава Тарашкевіча да сучаснасці», якая адбудзецца 19–20 студзеня 2017 года.

Дэдлайн: 25 снежня 2016 года.

Чытаць далей →

Дзень беларускага пісьменства

У першую нядзелю верасня святкуюць Дзень беларускага пісьменства. З нагоды свята прапануем вашай увазе праект пра гісторыю беларускіх літар. У артыкуле распавядаецца пра тры беларускія алфавіты і шлях беларускай кірыліцы. У тэксце акрамя літар ёсць шмат прыгожых старонак кніг і трошкі інфаграфікі.

А вось той жа артыкул на сайце TUT.BY. Праект быў выкананы ў цудоўнай "Школе інфаграфікі TUT".

Пра баскаў і палешукоў

Як паведамляе Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа, 14 чэрвеня адбудзецца сустрэча з Крысціянам Рансэра -- ураджэнцам Краіны Баскаў (Іспанія), навучэнцам універсітэта Сурэя (Вялікабрытанія), даследчыкам беларускіх народных гаворак.

Будуць абмяркоўвацца дзве тэмы:

- марфалогія і фаналогія заходнепалескіх гаворак;

- баскская мова: паходжанне, гісторыя, граматычныя асаблівасці.

Запрашаем на сустрэчу ў аўторак, 14 чэрвеня ў 11:00 па адрасе: Сурганава 1, корп. 2, каб. 302.

Чарговае абнаўленне беларускага дыялектнага лексікаграфічнага фонду на сайце

Мы працягваем публікаваць на нашым сайце лексікаграфічныя працы, створаныя ў галіне дыялекталогіі беларускай мовы (гл. Беларускі дыялектны лексікаграфічны фонд). Электронныя варыянты выданняў падрыхтаваны ў аддзеле дыялекталогіі і лінгвагеаграфіі Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі ў рамках рэалізацыі праекта «Зводны слоўнік беларускіх народных гаворак».

Чытаць далей →

Круглы стол «На шчодрай ніве роднага слова» (Мінск, 21.XII.2015)

21 снежня (панядзелак) у 10:00 Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі ладзіць круглы стол «На шчодрай ніве роднага слова», прысвечаны 80-годдзю з дня нараджэння доктара філалагічных навук, прафесара Валянціны Пятроўны Лемцюговай. Падчас мерапрыемства адбудзецца таксама прэзентацыя кнігі «В. П. Лемцюгова. Выбраныя працы» і 3-га тома «Слоўніка мовы „Нашай Нівы“»*. Уваход вольны.

Адрас: Мінск, вул. Сурганава, 1/2, пак. 302 (3-ці паверх).

Тэл. для даведак: (017) 284-27-18.

Чытаць далей →

МОВА – ЛІТАРАТУРА – КУЛЬТУРА. 2016

Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (філалагічны факультэт, кафедра сучаснай беларускай мовы і кафедра гісторыі беларускай мовы) запрашае ўдзельнічаць у VIII Міжнароднай навуковай канферэнцыі “Мова – Літаратура – Культура” (да 90-годдзя з дня нараджэння прафесара Л. М. Шакуна), якая адбудзецца 15-16 верасня 2016 года.

Праблематыка канферэнцыі

1. Навуковая спадчына Л. М. Шакуна і сучаснае беларусазнаўства.

2. Моўная карціна свету, сацыялінгвістыка, лінгвакультуралогія.

3. Гісторыя моў і гісторыя мовазнаўства.

4. Аспекты моўных даследаванняў (фаналогія, лексікалогія, словаўтварэнне, граматыка, семантыка, прагматыка і інш.).

5. Беларуская мова як замежная.

6. Мова і стыль мастацкай літаратуры.

7. Фальклор – літаратура – культура.

8. Беларуская літаратура і сусветны мастацкі вопыт.

9. Методыка выкладання мовы і літаратуры.

Чытаць далей →

«Беларуская мова ў ХХІ стагоддзі: асноўныя тэндэнцыі развіцця» (Мінск, 28–29.X.2015)

Інстытут мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі запрашае выступоўцаў на канферэнцыю «Беларуская мова ў ХХІ стагоддзі: асноўныя тэндэнцыі развіцця (да 80-годдзя акадэміка А. І. Падлужнага)», якая адбудзецца 28–29 кастрычніка 2015 г.

Праблемнае поле канферэнцыі:

- сучасны стан мовы і дынаміка літаратурнай нормы;

- літаратурная норма і узус;

- фанетыка і фаналогія беларускай мовы;

- лексікалогія і лексікаграфія беларускай мовы;

- змены ў граматычным ладзе беларускай мовы;

- актуальныя праблемы беларуска-рускага двухмоўя;

- гісторыя беларускага мовазнаўства;

- нацыянальная мова ў полікультурнай прасторы;

- агульныя тэндэнцыі развіцця сучасных славянскіх моў;

- асаблівасці ўзаемадзеяння славянскіх дыялектаў і літаратурных моў.

Даклады могуць чытацца на любых славянскіх мовах.

Заяўку на ўдзел у канферэнцыі і электронны тэкст даклада (да 7 старонак) неабходна выслаць на адрас belmova2015@gmail.com да 20 верасня 2015 г. Публікацыя зборніка матэрыялаў плануецца да пачатку канферэнцыі.

Чытаць далей →

Международная летняя школа белорусистики (24.VIII.2015–07.IX.2015)

С 24 августа по 7 сентября в Минске пройдёт Международная летняя школа белорусистики, к участию в которой приглашаются все желающие (без оргвзноса).

Школу организуют совместно Республиканский институт высшей школы и Белорусский государственный университет.

Программа включает:

    - интенсивные языковые курсы для начального и среднего уровня;

    - лекции по языкознанию, литературоведению, этнологии и лингвокультурологии;

    - по желанию участников – индивидуальные консультации с авторитетными белорусскими учёными (в заявке просим указать приблизительную тематику консультаций);

    - проведение круглого стола совместно с Международной ассоциацией белорусистов (МАБ).

Чытаць далей →

«Беларуская лінгвістыка», выпуск 73

LinguaЧарговы выпуск часопіса «Беларуская лінгвістыка», змест якога мы прыводзім ніжэй, уключае артыкулы айчынных і замежных даследчыкаў, прысвечаныя актуальным пытанням беларускага мовазнаўства. Праблемы функцыянавання беларускай мовы разглядаюцца на лексічным, словаўтваральным, фанетычным і сінтаксічным узроўнях. Пэўнае месца ў выпуску займаюць артыкулы па пытаннях дыялекталогіі, лексікаграфіі, супастаўляльнага аналізу, білінгвізму і мовы мастацкай літаратуры.

Чытаць далей →

«Беларуская мова ў ХХІ стагоддзі: асноўныя тэндэнцыі развіцця (да 80–годдзя акадэміка А. І. Падлужнага)» (Мінск, 21–22.Х.2015)

Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, філіял «Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы» запрашаюць прыняць удзел у Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Беларуская мова ў ХХІ стагоддзі: асноўныя тэндэнцыі развіцця (да 80-годдзя акадэміка А. І. Падлужнага)», якая адбудзецца 21–22 кастрычніка 2015 г.

Дэдлайн: 1 верасня 2015 года.

Аргунёсак: няма.

Чытаць далей →

«Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце» (Віцебск, 19–20.XI.2015)

Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і ўстанова адукацыі «Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава» запрашаюць прыняць удзел у II Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі «Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце», якая адбудзецца 19–20 лістапада 2015 года ва ўстанове адукацыі «Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава».

Дэдлайн: 1 чэрвеня / 20 верасня 2015 года.

Аргунёсак: 10 еўра па курсе Нацыянальнага банка Беларусі.

Чытаць далей →

P. Y. Mayo. The Alphabet and Orthography of Byelorussian in the 20th Century

З ўсіх мовазнаўчых тэм арфаграфія застаецца адной з самых актуальных і цікавых для шырокіх колаў грамадства. Наш правапіс да апошняга часу фарміраваўся пад моцным уздзеяннем як лінгвістычных, так і сацыяльных фактараў. Яму прысвечана нямала прац, з найноўшых гл., напрыклад:

Чытаць далей →

Теперь попробуй затосковать

Как правильно перевести с русского языка на белорусский и, наоборот, слово «тоска»? Обратиться к словарю. Но к какому? В академическом, конечно, вы найдете разные значения: туга, нуда, смутак. Однако там нет примеров употребления слова. Контексты ведь бывают разные. Нам помогли российские и белорусские языковеды, которые создали уникальный электронный ресурс.

Чытаць далей →

Новыя дыялектныя слоўнікі, зборнікі і атласы на сайце

Мы працягваем публікаваць на нашым сайце лексікаграфічныя працы, створаныя ў галіне дыялекталогіі беларускай мовы (гл. Беларускі дыялектны лексікаграфічны фонд). Электронныя варыянты выданняў падрыхтаваны ў аддзеле дыялекталогіі і лінгвагеаграфіі Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі ў рамках рэалізацыі праекта «Зводны слоўнік беларускіх народных гаворак».

Чытаць далей →

Лекцыя «Лексіка балцкага паходжання ў беларускіх гаворках Латвіі»

20 лістапада ў 14:00 у канферэнц-зале Інстытута эканомікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (Мінск, вул. Сурганава, 1/2, 11 паверх, пакой 1110) адбудзецца лекцыя доктара філалогіі, супрацоўніка Інстытута славістыкі Польскай акадэміі навук Міраслава Янковяка. Тэма лекцыі – «Лексіка балцкага паходжання ў беларускіх гаворках Латвіі». Уваход вольны.

Каманда сайта Philology.by на IV Міжнародным Кангрэсе даследчыкаў Беларусі

3–5 кастрычніка 2014 года ў Коўна (Літва) пройдзе IV Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі. Гэта штогадовае публічнае мерапрыемства, заснаванае прадстаўнікамі беларускай і літоўскай грамадскасці і арыентаванае як на інтэлектуальную супольнасць, так і на шырокія грамадскія колы Беларусі і іншых краін: экспертаў, журналістаў, грамадскіх дзеячаў, студэнтаў і г. д.

Сёлета на Кангрэсе будзе прадстаўлена ў тым ліку мовазнаўчая праблематыка, на мерапрыемства запрошаны некалькі дзясяткаў лінгвістаў з розных краін. Удзельнікі праекта Philology.by таксама плануюць выступіць на форуме з дакладамі.

«Словаўтварэнне і іншыя ўзроўні беларускай літаратурнай мовы» (Мінск, 24–25.XI.2014)

Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, дзяржаўная навуковая ўстанова «Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры», філіял «Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы» запрашаюць прыняць удзел у Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Словаўтварэнне і іншыя ўзроўні беларускай літаратурнай мовы», якая адбудзецца 24–25 лістапада 2014 года.

Дэдлайн: 30 верасня 2014 года.

Чытаць далей →